شهر مادرید اسپانیا؛ جمعیت، جاهای دیدنی و زندگی در مادرید

مادرید پایتخت اسپانیا و پرجمعیت‌ترین شهر این کشور است؛ شهری که هم‌زمان مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اسپانیا به شمار می‌رود. اگر قصد سفر، تحصیل یا زندگی در مادرید را دارید، در این مقاله همه‌چیز را دربارهٔ این شهر می‌خوانید: جمعیت دقیق، معنی نام، تاریخچه، آب‌وهوا، جاهای دیدنی، بهترین محله‌ها برای زندگی، حمل‌ونقل و دانشگاه‌ها.

مسافران عزیز می‌توانند برای اخذ وقت سفارت اسپانیا و آگاهی از چک لیست مدارک ویزای اسپانیا از خدمات مجموعهٔ پارت ویزا استفاده کنند.

شهر مادرید در یک نگاه

جمعیت مادرید چقدر است؟ (آمار ۱۴۰۵)

این پرتکرارترین سؤالی است که دربارهٔ مادرید پرسیده می‌شود و بیشتر منابع فارسی جواب اشتباه می‌دهند، چون سه عدد متفاوت را با هم قاطی می‌کنند. تفکیک درست این است:

پس پاسخ کوتاه: جمعیت شهر مادرید حدود ۳٫۴ میلیون نفر است. با این عدد، مادرید پس از برلین دومین شهر پرجمعیت اتحادیهٔ اروپا محسوب می‌شود. توجه کنید که رتبه‌بندی‌های قدیمی لندن را هم در این فهرست می‌آورند، اما بریتانیا از سال ۲۰۲۰ از اتحادیهٔ اروپا خارج شده است. کلان‌شهر مادرید نیز پس از پاریس دومین کلان‌شهر بزرگ اتحادیهٔ اروپاست.

تراکم جمعیت شهر حدود ۵٬۳۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع است. جمعیت مادرید از دههٔ ۱۹۷۰ تقریباً در محدودهٔ ۳ میلیون تثبیت شده و رشد اخیر آن بیشتر به‌دلیل مهاجرت بوده است.

مادرید کجاست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

مادرید در مرکز شبه‌جزیرهٔ ایبری و روی فلات مرکزی اسپانیا قرار دارد. موقعیت جغرافیایی‌اش تقریباً وسط کشور است و همین باعث شده به قطب اصلی شبکهٔ راه‌آهن، بزرگراه‌ها و پروازهای داخلی اسپانیا تبدیل شود؛ بیشتر مسیرهای مهم کشور از مادرید عبور می‌کنند.

مادرید ترکیب غیرمعمولی از قدیم و جدید است. بافت تاریخی شهر با میدان‌ها و ساختمان‌های قرن هفدهمی و هجدهمی دست‌نخورده مانده، در حالی که محورهایی مثل گران ویا و منطقهٔ برج‌های تجاری در شمال شهر کاملاً مدرن‌اند. برخلاف بارسلون که هویتش با دریا گره خورده، هویت مادرید با میدان‌ها، موزه‌ها، پارک‌ها و زندگی خیابانی تعریف می‌شود.

تاریخچهٔ مادرید

منطقه‌ای که امروز مادرید نامیده می‌شود از دوران پیش از تاریخ محل سکونت انسان بوده و اشیای باستانی و بقایای پستانداران بزرگ در حفاری‌های حاشیهٔ رودخانهٔ مانسانارس این را تأیید می‌کند. اما تاریخ مکتوب شهر از قرن نهم میلادی آغاز می‌شود.

معنی و ریشهٔ نام مادرید

نام مادرید از واژهٔ عربی «مَجریط» یا همان «مَیریت» گرفته شده که به نظام آبرسانی زیرزمینی و مجاری آب این منطقه اشاره داشت. برخی پژوهشگران ریشهٔ آن را به واژه‌ای پیشاعربی به‌معنای «جویبار» یا «مجرای آب» برمی‌گردانند. در هر دو حالت، نام شهر به آب گره خورده است؛ همان چیزی که دلیل اصلی انتخاب این نقطه برای ساخت دژ اولیه بود.

مسیر تاریخی شهر

• قرن نهم میلادی: امیر محمد یکم، حاکم قرطبه، دژی به نام «مَیریت» در این نقطه بنا کرد تا مسیر دسترسی به تولدو را محافظت کند.
• سال ۱۰۸۳: آلفونسو ششم پادشاه کاستیل شهر را تصرف کرد و مادرید به قلمرو مسیحیان پیوست.
• سال ۱۵۶۱: فیلیپ دوم دربار سلطنتی را از تولدو به مادرید منتقل کرد و شهر عملاً پایتخت اسپانیا شد. این نقطهٔ عطف اصلی تاریخ مادرید است.
• قرن هفدهم و هجدهم: ساخت میدان پلازا مایور و پس از آتش‌سوزی کاخ قدیمی، بنای کاخ سلطنتی کنونی.
• قرن بیستم: جنگ داخلی اسپانیا میان سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ و سپس دورهٔ گذار به دموکراسی و رشد سریع شهر.

آب‌وهوای مادرید

مادرید اقلیم مدیترانه‌ای قاره‌ای دارد؛ یعنی تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های سرد. ارتفاع ۶۶۰ متری شهر باعث می‌شود اختلاف دمای شب و روز محسوس باشد.

• تابستان (تیر تا شهریور): گرم و خشک با آسمان صاف. دما معمولاً بین ۳۰ تا ۳۵ درجه و در روزهای اوج تا نزدیک ۴۰ درجه می‌رسد. رطوبت پایین است و همین گرما را قابل‌تحمل‌تر می‌کند.
• زمستان (دی تا اسفند): سرد و نسبتاً طولانی. دما بین صفر تا ۱۰ درجه نوسان دارد و گاهی به زیر صفر می‌رسد. برف در شهر نادر است اما غیرممکن نیست.
• بهار و پاییز: معتدل و آفتابی. بهترین بازه برای سفر همین دو فصل است.

اگر پیاده‌روی و بازدید از فضای باز در برنامه‌تان است، اردیبهشت تا خرداد و مهر تا آبان بهترین انتخاب‌اند. مرداد را در صورت امکان کنار بگذارید؛ هم گرم است و هم بسیاری از کسب‌وکارهای محلی تعطیل‌اند.

جاهای دیدنی مادرید

مادرید به موزه‌ها، میدان‌ها، پارک‌ها و بناهای سلطنتی‌اش شهرت دارد. نکتهٔ خوب این است که بیشتر جاذبه‌های اصلی در محدودهٔ مرکزی و در فاصلهٔ پیاده‌روی از هم قرار دارند و می‌توانید در دو تا سه روز بیشترشان را ببینید.

کاخ سلطنتی مادرید

کاخ سلطنتی (Palacio Real) در خیابان بایلن و در غرب مرکز شهر قرار دارد و نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به آن «اپرا» است. این بنا اقامتگاه رسمی پادشاه اسپانیاست، هرچند خانوادهٔ سلطنتی در آن زندگی نمی‌کنند و از آن فقط برای مراسم رسمی استفاده می‌شود.

در همین نقطه از قرن نهم دژی اسلامی وجود داشت که بعدها به کاخ آلکاثار تبدیل شد. آن بنا در آتش‌سوزی سال ۱۷۳۴ از بین رفت و کاخ کنونی میان سال‌های ۱۷۳۸ تا ۱۷۵۵ به سبک باروک ساخته شد. با بیش از ۳٬۰۰۰ اتاق، این کاخ بزرگ‌ترین کاخ سلطنتی اروپای غربی از نظر مساحت است. بازدید عمومی معمولاً آزاد است مگر در روزهای برگزاری مراسم رسمی.

در سمت غربی کاخ، باغ‌های کامپو دل مورو قرار دارد. نام این باغ به اردوی نیروهای مسلمان شمال آفریقا در سال ۱۱۰۹ به فرماندهی علی بن یوسف برای بازپس‌گیری مادرید برمی‌گردد. در سمت شرقی کاخ هم بنای اپرا (تئاترو رئال) قرار دارد که در ۱۹ اکتبر ۱۸۵۰ به دستور ملکه ایزابل دوم افتتاح شد و امروز یکی از شناخته‌شده‌ترین اپراهای اروپاست. خط ۲ مترو ایستگاهی به نام «اپرا» دقیقاً کنار آن دارد.

پارک بوئن رتیرو

پارک رتیرو با مساحتی حدود ۱۱۸ هکتار، مشهورترین فضای سبز مادرید و ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. این پارک در دههٔ ۱۶۳۰ و در زمان فیلیپ چهارم به‌عنوان باغ سلطنتی ساخته شد و در قرن نوزدهم به روی عموم باز شد.

دریاچهٔ مصنوعی با امکان قایق‌سواری، کاخ بلورین (Palacio de Cristal) و باغ گل‌های رز از مهم‌ترین بخش‌های آن هستند. پارک به بنای یادبود پوئرتا د آلکالا و موزهٔ پرادو نزدیک است و ورود به آن رایگان است.

موزه‌های مادرید و مثلث طلایی هنر

سه موزهٔ بزرگ مادرید در امتداد یک خیابان کنار هم قرار گرفته‌اند و به همین دلیل مسیر پیاده‌روی میان آن‌ها را «پاسئو دل آرته» یا گردش هنری می‌نامند.

• موزهٔ پرادو: مهم‌ترین موزهٔ نقاشی اروپایی جهان با آثاری از قرن دوازدهم تا اوایل قرن نوزدهم. بیش از ۵٬۰۰۰ نقاشی، ۲٬۰۰۰ اثر چاپی، ۱٬۰۰۰ سکه و مدال و حدود ۲٬۰۰۰ شیء تزئینی در آن نگهداری می‌شود. آثار ولاسکز، گویا و ال گرکو ستون‌های اصلی مجموعه‌اند.
• موزهٔ ملی رینا سوفیا: موزهٔ هنر مدرن و معاصر اسپانیا که در ۱۰ سپتامبر ۱۹۹۲ افتتاح شد و نزدیک ایستگاه آتوچا قرار دارد. تابلوی «گرنیکا»ی پیکاسو مشهورترین اثر آن است. آثاری از سالوادور دالی، خوان گریس، خولیو گونسالس و آنتونی تاپیس هم اینجاست.
• موزهٔ تیسن بورنمیسا: مجموعه‌ای خصوصی که فاصلهٔ میان پرادو و رینا سوفیا را پر می‌کند و از رنسانس تا پاپ‌آرت را پوشش می‌دهد.

هر سه موزه بازه‌های مشخصی برای ورود رایگان دارند که معمولاً در ساعات پایانی روز است. اگر بودجهٔ محدودی دارید، برنامهٔ روزتان را حول همین ساعت‌ها بچینید. موزهٔ باستان‌شناسی ملی و موزهٔ سوروژا هم گزینه‌های خوبی برای علاقه‌مندان‌اند.

میدان‌ها و خیابان‌های اصلی مادرید

• پلازا مایور: میدان مستطیلی تاریخی با ابعاد حدود ۱۲۹ در ۹۴ متر که دور تا دور آن ساختمان‌های سه‌طبقه با ۲۳۷ بالکن مشرف به میدان قرار دارد و از ۹ گذرگاه به آن وارد می‌شوید.
• پوئرتا دل سول: قلب مادرید و نقطهٔ صفر کیلومتر جاده‌های اسپانیا. مجسمهٔ خرس و درخت توت، نماد شهر، همین‌جاست.
• میدان سیبلس: با چشمهٔ الههٔ سیبله و ساختمان باشکوه شهرداری. محل جشن‌های قهرمانی رئال مادرید همین میدان است.
• گران ویا: خیابان اصلی و مدرن شهر با تئاترها، فروشگاه‌ها و معماری اوایل قرن بیستم.
• پوئرتا د آلکالا: دروازهٔ تاریخی و یکی از نمادهای شهر، در نزدیکی پارک رتیرو.
• معبد دبود: معبد مصری دو هزار ساله که هدیهٔ مصر به اسپانیا بود و غروب آفتاب از آنجا یکی از تصاویر ماندگار مادرید است.
• ال راسترو: بازار روباز و تاریخی مادرید که یکشنبه‌ها برپا می‌شود.

کتابخانه‌های تاریخی مادرید

کتابخانهٔ ملی اسپانیا را فیلیپ پنجم در سال ۱۷۱۲ به‌عنوان کتابخانهٔ سلطنتی تأسیس کرد. این کتابخانه بزرگ‌ترین کتابخانهٔ اسپانیاست و بیش از ۶ میلیون جلد کتاب به‌همراه نقشه‌ها، آثار چاپی کمیاب و نسخه‌های سروانتس در آن نگهداری می‌شود. کتابخانهٔ کاخ سلطنتی نیز که در سال ۱۷۶۰ بنیان گذاشته شد، دست‌نوشته‌ها و آثار موسیقی نادر قرن شانزدهم را در خود دارد. کتابخانهٔ صومعهٔ ال اسکوریال در حومهٔ مادرید هم به‌خاطر مجموعهٔ نسخ خطی کم‌نظیرش شهرت جهانی دارد.

زندگی در مادرید

مادرید یکی از مقاصد اصلی ایرانیانی است که به اسپانیا مهاجرت می‌کنند. دلایلش روشن است: بازار کار بزرگ‌تر از سایر شهرهای اسپانیا، شبکهٔ حمل‌ونقل عالی، امنیت بالا و آب‌وهوایی که برای ایرانی‌ها آشناست.

نکاتی که پیش از تصمیم‌گیری باید بدانید:

• زبان تعیین‌کننده است. برخلاف برخی پایتخت‌های اروپایی، در مادرید بدون اسپانیایی پیدا کردن کار دشوار است. سطح انگلیسی عمومی در اسپانیا پایین‌تر از میانگین اروپای شمالی است.
• ریتم روزانه متفاوت است. ناهار حوالی ساعت ۱۴ تا ۱۵ و شام معمولاً بعد از ساعت ۲۱ خورده می‌شود. مغازه‌ها بعدازظهر چند ساعت تعطیل می‌کنند.
• مسکن بزرگ‌ترین بخش هزینه است. اجاره در مادرید از بیشتر شهرهای اسپانیا گران‌تر است، هرچند از پاریس و آمستردام پایین‌تر می‌ماند. بازار اجاره رقابتی است و آگهی‌های خوب سریع می‌روند.
• حمل‌ونقل عمومی نقطهٔ قوت شهر است. با مترو تقریباً همه‌جا می‌روید و بسیاری از ساکنان اصلاً خودرو ندارند.

بهترین مناطق مادرید برای زندگی

انتخاب محله بیش از هر عامل دیگری کیفیت زندگی شما را در مادرید تعیین می‌کند. جدول زیر محله‌های اصلی را بر اساس نوع مخاطب دسته‌بندی می‌کند.

یک توصیهٔ عملی: پیش از عقد قرارداد بلندمدت، چند هفته اجارهٔ کوتاه‌مدت بگیرید و محله را در ساعت‌های مختلف شبانه‌روز ببینید. تفاوت یک خیابان در مادرید می‌تواند تفاوت میان آرامش کامل و سروصدای تا صبح باشد.

طبیعت اطراف مادرید

برخلاف تصور رایج، مادرید فقط شهر ساختمان و موزه نیست. رشته‌کوه سیرا د گواداراما در شمال شهر و در فاصلهٔ کمتر از یک ساعت رانندگی، امکان کوهنوردی، پیاده‌روی و حتی اسکی زمستانی را فراهم می‌کند. پارک ملی سیرا د گواداراما و پارک طبیعی پنیالارا از مقاصد محبوب آخر هفتهٔ اهالی مادرید هستند. شهرهای تاریخی تولدو، سگوویا، آرانخوئز و ال اسکوریال هم همگی برای سفر یک‌روزه مناسب‌اند.

حمل‌ونقل و مترو مادرید

شبکهٔ مترو مادرید با ۱۲ خط اصلی به‌علاوهٔ خطوط سبک، یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های مترو اروپاست و بیش از ۳۰۰ ایستگاه دارد. در کنار آن، اتوبوس‌های شهری، قطارهای حومه‌ای سرکانیاس، تاکسی و تاکسی‌های اینترنتی در دسترس‌اند.

برای استفاده از مترو ابتدا باید کارت «تارخته مولتی» بخرید و روی آن بلیت شارژ کنید. برای اقامت‌های کوتاه، بلیت ۱۰ سفره معمولاً به‌صرفه‌ترین گزینه است و اگر روزانه چند بار جابه‌جا می‌شوید، کارت گردشگری با استفادهٔ نامحدود انتخاب بهتری است. برای ورود یا خروج از ایستگاه‌های فرودگاه، مکمل جداگانه‌ای لازم است.

فرودگاه و ارتباطات بین‌شهری

• فرودگاه آدولفو سوارز مادرید باراخاس بزرگ‌ترین فرودگاه اسپانیا و یکی از شلوغ‌ترین فرودگاه‌های اروپاست. خط ۸ مترو، اتوبوس اکسپرس ۲۰۳ و تاکسی با نرخ مقطوع، سه راه اصلی رسیدن به مرکز شهر هستند.
• ایستگاه آتوچا قطب اصلی قطارهای سریع‌السیر آوه به سمت جنوب و شرق اسپانیا، از جمله سویا، والنسیا و بارسلون است.
• ایستگاه چامارتین عمدتاً مسیرهای شمالی کشور را پوشش می‌دهد.

تحصیل در مادرید

مادرید یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های دانشگاهی اسپانیا و اروپاست. برای خانواده‌هایی که با فرزند مهاجرت می‌کنند، هم مدارس دولتی و هم مدارس بین‌المللی با برنامهٔ درسی بریتانیایی، آمریکایی یا دیپلم بین‌المللی در دسترس است. کودکان زیر ۱۸ سال می‌توانند همراه والدینشان مهاجرت کنند.

مهم‌ترین دانشگاه‌های مادرید:

• دانشگاه کامپلوتنسه مادرید: بزرگ‌ترین و مشهورترین دانشگاه اسپانیا با ریشه‌های تاریخی که به دانشگاه آلکالا در قرن سیزدهم بازمی‌گردد.
• دانشگاه خودمختار مادرید: از نظر رتبه‌بندی‌های جهانی معمولاً در صدر دانشگاه‌های اسپانیا قرار می‌گیرد.
• دانشگاه پلی‌تکنیک مادرید: قوی‌ترین گزینه در رشته‌های مهندسی و معماری.
• دانشگاه کارلوس سوم: شناخته‌شده در اقتصاد، حقوق و علوم اجتماعی با برنامه‌های انگلیسی‌زبان متعدد.
• دانشگاه‌های خصوصی: مانند سئواو سن پابلو، فرانسیسکو د ویتوریا و مدرسهٔ کسب‌وکار IE که در مقاطع تحصیلات تکمیلی و MBA شناخته‌شده‌اند.

بسیاری از این دانشگاه‌ها برنامه‌های انگلیسی‌زبان دارند، اما برای زندگی روزمره و بازار کار همچنان یادگیری اسپانیایی ضروری است.

غذا و رستوران‌های مادرید

آشپزی مادرید ترکیبی از سنت‌های آشپزی سراسر اسپانیاست، چون این شهر قرن‌ها مهاجرپذیر بوده است. غذاهایی که باید امتحان کنید:

• کوسیدو مادریلنیو: خورشت نخود و گوشت که غذای نمادین شهر است و معمولاً در چند مرحله سرو می‌شود.
• بوکادیو د کالاماریس: ساندویچ حلقه‌های ماهی مرکب سرخ‌شده که در اطراف پلازا مایور فروخته می‌شود.
• چوروس با شکلات داغ: صبحانه یا میان‌وعدهٔ کلاسیک مادرید.
• تاپاس: پیش‌غذاهای کوچکی که با نوشیدنی سرو می‌شوند و رسم رفتن از باری به بار دیگر بخشی از فرهنگ شهر است.

رستوران سوبرینو د بوتین در مادرید به‌عنوان قدیمی‌ترین رستوران فعال جهان ثبت شده و تخصصش گوشت بریان است. برای غذای اقتصادی، «منو دل دیا» یعنی ناهار ثابت چندبخشی با نوشیدنی، بهترین ارزش خرید در کل شهر است. طعم غذاهای اسپانیایی با ذائقهٔ ایرانی سازگاری خوبی دارد و برنج، گوشت و حبوبات در آن نقش پررنگی دارند.

پرسش‌های متداول دربارهٔ شهر مادرید