جاذبه‌های دیدنی شهر زاراگوزا

زاراگوزا (Zaragoza) که در فارسی گاهی ساراگوسا هم نوشته می‌شود، پنجمین شهر پرجمعیت اسپانیا و مرکز منطقهٔ خودمختار آراگون است. این شهر روی رودخانهٔ اِبرو و دقیقاً میان مادرید و بارسلونا قرار دارد و بیش از دو هزار سال تاریخ رومی، اسلامی، گوتیک و باروک را در یک مرکز شهری فشرده جمع کرده است.

در این راهنما زاراگوزا را کامل معرفی می‌کنیم: راه رسیدن، جاهای دیدنی، جشنواره‌ها، بهترین زمان سفر و نکات عملی. برای آشنایی با مقصد، مطلب کشور اسپانیا را هم ببینید.

شهر زاراگوزا در یک نگاه

زاراگوزا کجاست و چطور به آن برویم؟

مهم‌ترین ویژگی جغرافیایی زاراگوزا موقعیت آن است: این شهر روی خط مستقیم میان مادرید و بارسلونا قرار دارد و به همین دلیل بهترین گزینه برای یک توقف میان‌راهی در سفر به اسپانیاست.

• قطار سریع‌السیر آوه: از مادرید حدود ۱٫۵ ساعت و از بارسلونا هم حدود ۱٫۵ ساعت. ایستگاه اصلی، زاراگوزا دلیسیاس است.
• فرودگاه زاراگوزا: پروازهای داخلی و تعدادی مسیر اروپایی دارد، اما بیشتر مسافران از طریق قطار وارد می‌شوند.
• خودرو: شهر در تقاطع بزرگراه‌های اصلی میان مادرید، بارسلونا، والنسیا و بیلبائو است.

مرکز تاریخی شهر فشرده است و پیاده‌روی بهترین راه گشتن در آن است. میدان اصلی، پلازا دل پیلار، بیشتر جاذبه‌های شاخص را در فاصلهٔ چند دقیقه‌ای دارد.

نام زاراگوزا از کجا آمده است؟

ریشهٔ نام شهر یکی از جالب‌ترین نمونه‌های تحول زبانی در اسپانیاست و توضیح می‌دهد چرا در فارسی هر دو شکل «زاراگوزا» و «ساراگوسا» به کار می‌رود:

• پیش از رومی‌ها، در این محل روستایی ایبری به نام سالدویه وجود داشت.
• امپراتور آگوستوس شهری به نام سزاراوگوستا (Caesaraugusta) در همین نقطه بنا کرد تا سربازان بازنشستهٔ جنگ‌های کانتابری را اسکان دهد.
• در دورهٔ اندلس، این نام در عربی به سَرَقُسطة تبدیل شد.
• در قرون وسطا شکل ساراگوسا رایج شد که هنوز در انگلیسی به کار می‌رود.
• و در نهایت شکل امروزی اسپانیایی، یعنی زاراگوزا، از همین مسیر بیرون آمد.

جاهای دیدنی زاراگوزا

جاذبه‌های شهر لایه‌های تاریخی متفاوتی را نمایندگی می‌کنند: رومی، اسلامی، مودخار، گوتیک و باروک. بیشترشان در محدودهٔ مرکزی و در فاصلهٔ پیاده‌روی از هم قرار دارند.

باسیلیکای ال پیلار

نماد بی‌چون‌وچرای زاراگوزا و یکی از بزرگ‌ترین کلیساهای اسپانیا. بنا بر باور کاتولیک، مریم مقدس در سال ۴۰ میلادی روی ستونی در همین نقطه بر یعقوب قدیس ظاهر شد و همین «ستون» یا پیلار نام کلیسا را ساخته است.

نکاتی که ارزش دانستن دارد:

• فرانسیسکو گویا، بزرگ‌ترین نقاش اسپانیا، بخشی از گنبدهای این کلیسا را نقاشی کرده است؛ از جمله اثر معروف «رجینا مارتیروم».
• ورود به خود باسیلیکا معمولاً رایگان است و برای بالا رفتن از برج و بازدید از موزه بلیت جداگانه لازم است.
• آسانسور برج، شما را به نمای پانورامای شهر و رودخانهٔ اِبرو می‌رساند؛ بهترین عکس زاراگوزا از همین نقطه گرفته می‌شود.
• نمای کلیسا در غروب و با نورپردازی شبانه کاملاً متفاوت است؛ اگر یک شب در شهر می‌مانید، دو بار ببینیدش.

کاخ الجعفریه

الجعفریه کاخی سلطنتی و مستحکم است که در نیمهٔ دوم قرن یازدهم میلادی و در دورهٔ حکومت بنی‌هود ساخته شد. این بنا مهم‌ترین یادگار معماری اسلامی در شمال اسپانیا به شمار می‌رود و بسیاری آن را از نظر اهمیت هم‌رتبهٔ الحمرای گرانادا و مسجد جامع قرطبه می‌دانند.

• قدیمی‌ترین بخش آن برج تروبادور است که پیش از خود کاخ ساخته شده و در مرکز مجموعه قرار دارد.
• گچ‌بری‌ها، طاق‌های چندپَر و سقف‌های کاذب چوبی آن نمونه‌های درخشان هنر اسلامی اندلسی‌اند.
• پس از فتح مسیحیان، پادشاهان آراگون و سپس فردیناند و ایزابلا بخش‌هایی به آن افزودند؛ به همین دلیل لایه‌های اسلامی، مودخار و گوتیک در یک بنا کنار هم دیده می‌شوند.
• امروز این کاخ مقر پارلمان منطقهٔ آراگون است، بنابراین ساعات بازدید به برنامهٔ رسمی پارلمان وابسته است و بهتر است پیش از رفتن بررسی کنید.
• برج تروبادور الهام‌بخش اپرای «ایل تروواتوره» اثر جوزپه وردی بوده است.

الجعفریه همراه با لاسئو و چند بنای دیگر، بخشی از پروندهٔ «معماری مودخار آراگون» است که در سال ۲۰۰۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

کلیسای جامع لاسئو

لاسئو (La Seo) کلیسای جامع دوم زاراگوزاست و درست در انتهای همان میدان پلازا دل پیلار قرار دارد. نکتهٔ ویژهٔ این شهر همین است: دو کلیسای جامع در یک میدان.

• لاسئو روی محل مسجد جامع دورهٔ اسلامی و پیش از آن، معبد رومی ساخته شده است.
• بنای اصلی متعلق به قرن پانزدهم و شانزدهم است و برج باروک آن بعدها افزوده شد.
• دیوار خارجی موسوم به «پاروکیه‌تا» و گنبد آن از شاخص‌ترین نمونه‌های سبک مودخار و بخشی از ثبت یونسکو هستند.
• موزهٔ فرش‌های دیواری لاسئو یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های تابلوفرش قرون وسطایی در جهان است و بلیت ورودی کلیسا شامل آن هم می‌شود.

آثار رومی سزاراوگوستا

زاراگوزا چهار موزهٔ کوچک اما ارزشمند دارد که همگی به شهر رومی اختصاص دارند: موزهٔ فوروم، موزهٔ بندر رودخانه‌ای، موزهٔ حمام‌های عمومی و موزهٔ تئاتر رومی. بقایای دیوار رومی شهر هم در نزدیکی پلازا دل پیلار قابل مشاهده است. اگر به باستان‌شناسی علاقه دارید، بلیت ترکیبی این چهار موزه به‌صرفه‌ترین گزینه است.

کلیسای سانتا انگراسیا

این کلیسا در محل شهادت انگراسیای مقدس و همراهانش بنا شده و در اصل بخشی از صومعه‌ای در قرن شانزدهم بوده است. نمای سنگی و نقش‌برجسته‌های آن از شاخص‌ترین نمونه‌های رنسانس آراگون به شمار می‌رود. بخش عمدهٔ بنا در جنگ‌های اوایل قرن نوزدهم از بین رفت و در اوایل قرن بیستم بازسازی شد. سرداب زیرین آن که آرامگاه‌های باستانی مسیحی را در خود دارد، اصیل‌ترین بخش باقی‌مانده است.

موزه‌های زاراگوزا

• موزهٔ زاراگوزا: مهم‌ترین موزهٔ شهر با بخش‌های باستان‌شناسی و هنرهای زیبا، شامل مجموعه‌ای از آثار گویا.
• موزهٔ گویا: اختصاصاً به فرانسیسکو گویا و هم‌دوره‌هایش می‌پردازد. گویا در روستای فوئنده‌تودوس در نزدیکی زاراگوزا بزرگ شد و پیوند او با این شهر عمیق است.
• موزهٔ پابلو سرانو (IAACC): مجسمه‌ساز برجستهٔ آراگون. مجموعه شامل مجسمه‌ها، حدود ۱۴۰ نقاشی، حکاکی و کاریکاتور اوست؛ آثاری مثل «پیامبر بزرگ» و پیکرهٔ اسب‌سوار معروف به «سلام المپیک». آثار همسرش خوانا فرانسس و نقاشی‌های سانتیاگو لاگوناس هم اینجاست.
• موزهٔ کامون آسنار: مجموعه‌ای خصوصی از نقاشی اسپانیایی در عمارتی رنسانسی.

ال توبو؛ محلهٔ تاپاس زاراگوزا

«ال توبو» (El Tubo) شبکه‌ای از کوچه‌های باریک در مرکز شهر است که ده‌ها بار و تاپاس‌فروشی کوچک را در خود جا داده. رسم محلی این است که از باری به بار دیگر بروید و در هرکدام یک تاپاس و یک نوشیدنی بگیرید. زاراگوزا در اسپانیا به کیفیت تاپاس‌هایش شهرت دارد و این محله بهترین جای تجربهٔ آن است. بهترین ساعت، حدود ۲۰:۳۰ به بعد است.

جشنواره‌های زاراگوزا

جشن‌های ال پیلار

مهم‌ترین رویداد سال زاراگوزا و یکی از بزرگ‌ترین جشن‌های اسپانیا. این جشن‌ها ۹ روز طول می‌کشند و روز اصلی آن ۱۲ اکتبر است که با روز ملی اسپانیا هم مصادف است.

• مراسم تقدیم گل: شاخص‌ترین بخش جشن. صدها هزار نفر با لباس سنتی آراگون گل می‌آورند و از این گل‌ها یک هرم عظیم در میدان پلازا دل پیلار ساخته می‌شود.
• آتش‌بازی روی رودخانهٔ اِبرو در شب‌های پایانی.
• خیگانتِس ای کابه‌سودوس: رژهٔ عروسک‌های غول‌پیکر و کله‌گنده‌ها که بچه‌ها عاشقش هستند.
• رقص و موسیقی خوتا آراگونسا، رقص سنتی منطقه.

اگر برای این جشن سفر می‌کنید، اقامت را ماه‌ها قبل رزرو کنید. شهر در این ۹ روز کاملاً پر می‌شود.

هفتهٔ مقدس

مراسم «سمانا سانتا» یا هفتهٔ مقدس پیش از عید پاک در سراسر اسپانیا برگزار می‌شود، اما نسخهٔ زاراگوزا ویژگی خاصی دارد: طبل. صدای هزاران طبل که هم‌زمان نواخته می‌شوند، امضای این مراسم در آراگون است و آن را از نسخهٔ آرام‌تر جنوب اسپانیا کاملاً متمایز می‌کند. تاریخ آن هر سال متغیر است و معمولاً به فروردین یا اواخر اسفند می‌افتد.

آب‌وهوا و بهترین زمان سفر

زاراگوزا اقلیم نیمه‌خشک با تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های سرد دارد. میانگین بارش سالانه حدود ۳۱۰ میلی‌متر است که بیشترش در بهار می‌بارد.

• بهار (اردیبهشت تا خرداد): بهترین زمان. هوا معتدل و شهر خلوت‌تر است.
• تابستان (تیر تا شهریور): دما مرتب از ۳۵ درجه بالاتر می‌رود و گاهی به ۴۰ درجه می‌رسد. برای پیاده‌روی شهری سخت است.
• پاییز (مهر تا آبان): گزینهٔ عالی دیگر، مخصوصاً اگر بخواهید جشن‌های ال پیلار را ببینید.
• زمستان (آذر تا بهمن): دما بین صفر تا ۱۰ درجه. خلوت‌ترین و ارزان‌ترین بازه.

یک نکتهٔ محلی: بادی به نام «سیِرثو» در طول سال در درهٔ اِبرو می‌وزد و می‌تواند دمای احساسی را چند درجه پایین بیاورد. حتی در بهار هم یک لایهٔ اضافه همراه داشته باشید.

اقامت در زاراگوزا

زاراگوزا نسبت به مادرید و بارسلونا محسوس‌تر ارزان‌تر است و همین یکی از دلایل جذابیتش برای مسافران با بودجهٔ محدود است.

• محدودهٔ پلازا دل پیلار و شهر قدیم: بهترین انتخاب برای اقامت کوتاه. همه‌چیز پیاده در دسترس است.
• اطراف ایستگاه دلیسیاس: مناسب کسانی که فقط یک شب توقف می‌کنند یا صبح زود قطار دارند.
• هاستل و آپارتمان: گزینه‌های اقتصادی در مرکز شهر فراوان‌اند.
• هشدار فصلی: در ایام جشن‌های ال پیلار قیمت‌ها چند برابر می‌شود و ظرفیت ماه‌ها قبل تمام می‌شود.

اقتصاد و صنعت زاراگوزا

زاراگوزا یکی از قطب‌های صنعتی و لجستیکی اسپانیاست. صنایع اصلی آن خودروسازی، نساجی، ماشین‌آلات کشاورزی، سیمان، شیشه و صنایع غذایی است. کارخانهٔ خودروسازی بزرگ شهر در سال ۱۹۸۲ در فیگوئروئلاس نزدیک زاراگوزا با برند اوپل آغاز به کار کرد و امروز زیرمجموعهٔ گروه استلانتیس است. شرکت‌های شناخته‌شدهٔ دیگر شهر لاکاسا در صنایع غذایی، ثاف (CAF) در تولید قطار و سایکا در صنعت کاغذ هستند. یکی از پایگاه‌های اصلی نیروی هوایی اسپانیا نیز در این شهر مستقر است. زاراگوزا در سال ۲۰۰۸ میزبان نمایشگاه جهانی اکسپو با محوریت آب و توسعهٔ پایدار بود و بخشی از زیرساخت‌های امروزی شهر یادگار همان دوره است.

پرسش‌های متداول دربارهٔ زاراگوزا

مسافران محترم می‌توانند برای اخذ وقت سفارت اسپانیا و آگاهی از چک لیست مدارک ویزای اسپانیا از خدمات مجموعهٔ پارت ویزا استفاده کنند.